Stečaj Alta banke: kako do depozita, šta je sa kreditima i koji rokovi se ne smeju propustiti?

1. Uvodne napomene

Na sednici izvršnog odbora Narodne banke Srbije (u daljem tekstu: „NBS”) održanoj 30. oktobra 2026. godine, doneto je rešenje o oduzimanju dozvole za rad Alta banci ad Beograd (u daljem tekstu: „Alta banka”). Danom donošenja rešenja o oduzimanju dozvole za rad su blokirani svi računi Alta banke i zabranjeno je raspolaganje imovinom ove banke do otvaranja stečajnog postupka.

NBS je u saopštenju kao razlog oduzimanja dozvole za rad Alta banci navela zaštitu deponenata i drugih poverilaca, kao i sprečavanje širenja negativnih efekata na društvo i privredu, a odluku je donela nakon sprovedenih kontrolnih aktivnosti i izrečene privremene mere.

Nakon toga, dana 3. novembra 2026. godine, Privredni sud u Beogradu je doneo rešenje poslovni broj 10 St 275/26, kojim je pokrenut stečajni postupak nad Alta bankom, konstatovano je da će funkciju stečajnog upravnika obavljati Agencija za osiguranje depozita, te su pozvani svi poverioci Alta banke da u roku od 90 dana od dana objavljivanja oglasa o otvaranju stečaja nad Alta bankom u Službenom glasniku Republike Srbije, prijave svoja obezbeđena i neobezbeđena potraživanja.

Nakon pokretanja stečaja, kod većine klijenata Alta banke postavila su se ista pitanja: šta je sa njihovim depozitima, hartijama od vrednosti i predmetima u sefu, te kako da dođu do njih, da li moraju i na koji način da nastave da otplaćuju kredite, odnosno koja su prava i obaveze klijenata Alta banke nakon otvaranja stečajnog postupka?

Kada je reč o depozitima koje su klijenti Alta banke imali u navedenoj banci, klijenti do njih, u većini slučajeva, mogu doći kroz dva odvojena postupka, i to:

• isplata osiguranog iznosa depozita,
• prijava potraživanja u stečajnom postupku.

U zavisnosti od toga ko je deponent i koliki je iznos sredstava koji je imao u banci, klijent će koristiti jedan ili oba navedena postupka radi ostvarivanja prava koje ima prema Alta banci.

Klijenti čije hartije od vrednosti banka čuva za njihov račun, kao i klijenti koji su sa bankom zaključili ugovor o sefu, svoja prava ostvaruju podnošenjem zahteva za izlučenje, budući da ta imovina ne ulazi u stečajnu masu.

Sa druge strane, klijenti koji su kod Alta banke uzeli kredit nastavljaju da ga otplaćuju u skladu sa uslovima iz zaključenog ugovora, kao i pratećih instrukcija Agencije za osiguranje depozita, budući da otvaranje stečaja ne oslobađa dužnike banke njihovih obaveza.

1. Isplata osiguranog iznosa depozita

Radi dobijanja odgovora na pitanje ko, kada i pod kojim uslovima ima pravo na isplatu osiguranog iznosa depozita, potrebno je konsultovati odredbe Zakona o osiguranju depozita, kao i pratiti uputstva Agencije za osiguranje depozita.

1. Ko ima pravo na isplatu osiguranog iznosa depozita?

U skladu sa Zakonom o osiguranju depozita, pravo na isplatu osiguranog iznosa depozita imaju fizička lica, preduzetnici, kao i mikro, mala i srednja pravna lica koja su imala depozite kod Alta banke.

Na sajtu Agencije za osiguranje depozita se navodi da se kategorijama deponenata smatraju i:

• kućni saveti,
• registrovana poljoprivredna domaćinstva,
• verska udruženja i udruženja građana,
• advokati i advokatske kancelarije,
• sindikalne organizacije,
• sportski klubovi,

kao i sva pravna lica koja bi po kriterijumima razvrstavanja pravnih lica prema odredbama Zakona o računovodstvu pripadala kategoriji mikro, malih, odnosno srednjih pravnih lica.

Sa druge strane, pravo na isplatu osiguranog iznosa depozita nemaju velika pravna lica, pravna i fizička lica povezana sa bankom, kao ni deponenti čiji depoziti glase na šifru ili na donosioca, depoziti koji su nastali kao posledica pranja novca ili finansiranja terorizma. Iz navedenog razloga, ovi deponenti svoja potraživanja prema Alta banci mogu da ostvare samo prijavom potraživanja u stečajnom postupku.

Takođe, bitno je napomenuti i to da su fizička lica osigurana i kao rezidenti i kao nerezidenti. Za preduzetnike i pravna lica uslov je rezidentnost, pa strano društvo koje nije registrovano u Republici Srbiji svoje pravo ostvaruje podnošenjem blagovremene prijave potraživanja u stečaju.

• Koji je iznos osiguranog depozita?

U skladu sa odredbama Zakona o osiguranju depozita, iznos osiguranog depozita je do 50.000,00 evra po deponentu u banci.

Ovaj iznos se utvrđuje po deponentu, na osnovu stanja svih njegovih depozita u Alta banci uključujući i obračunatu kamatu, nezavisno od broja, vrste računa i valute.

Pored toga, ovde se može pomenuti i to da mali investitori koji su kod Alta banke koristili investicione usluge imaju pravo da od Agencije za osiguranje depozita zahtevaju isplatu zaštićenog potraživanja, koje obuhvata novčana sredstva i finansijske instrumente koje je banka držala, administrirala i njima upravljala za njihov račun, najviše do 20.000,00 evra u dinarskoj protivvrednosti, i to podnošenjem zahteva najkasnije do 3. maja 2027. godine.

• Kada počinje isplata osiguranih iznosa depozita i ko je banka isplatilac?

U saopštenju Agencije za osiguranje depozita od dana 6. novembra 2026. godine se navodi da isplata osiguranih iznosa depozita počinje 13. novembra 2026. godine preko Banke Poštanska štedionica a.d. Beograd, kao banke isplatioca.

Za dinarske depozite, isplata osiguranog iznosa se vrši u dinarima, a za devizne u evrima – po srednjem kursu evra prema određenoj valuti koja je važila na dan 3. novembar 2026. godine.

Deponenti mogu podneti zahtev za isplatu osiguranog iznosa u poslovnicama Banke Poštanska štedionica ad Beograd koje su određene za isplatu deponenata, u redovnom radnom vremenu.

Spisak poslovnica Banke Poštanska štedionica ad Beograd u kojima će se isplaćivati osigurani iznosi, sa brojevima telefona možete pronaći na sajtu Agencije za osiguranje depozita.

• Koja je dokumentacija potrebna za isplatu osiguranog iznosa depozita?

Na sajtu Agencije za osiguranje depozita se navodi da prilikom podnošenja zahteva za isplatu, deponent je dužan da pruži na uvid:

• važeću identifikacionu ispravu i
• originalnu dokumentaciju kojom se dokazuje osnovanost potraživanja, kao što su ugovor o depozitu, ugovor o štednji, ugovor o tekućem računu, štednu knjižicu ili karticu računa, odnosno drugi validan dokument kojim se dokazuje da je deponent raspolagao sredstvima depozita pre 30. oktobra 2026. godine.

Ovlašćeno lice deponenta preduzetnika, odnosno mikro, malog ili srednjeg pravnog lica, pored navedene dokumentacije, pruža na uvid i sledeće:

• ukoliko zahtev za isplatu ne podnosi lice upisano u registar nadležnog organa za zastupanje, ovlašćenje za raspolaganje sredstvima u visini osiguranog iznosa depozita, na memorandumu tog pravnog lica, koje glasi na ime i koje je potpisano od lica upisanog u registar nadležnog organa za zastupanje pravnog lica i overeno pečatom,
• obrazac overenih potpisa lica ovlašćenih za zastupanje koji je overio nadležni organ (dostavlja se original ili overena kopija na uvid). Obrazac treba da sadrži podatke za lice upisano u registar nadležnog organa za zastupanje, a ukoliko zahtev za isplatu podnosi ovlašćeno lice, obrazac treba da sadrži i podatke za ovlašćeno lice,
• original lične karte lica upisanog u registar nadležnog organa za zastupanje, odnosno ovlašćenog lica za podizanje sredstava osiguranog iznosa depozita, a izuzetno pasoš ili drugu ispravu sa slikom, u svemu u skladu sa važećim propisima,
• ukoliko deponent daje nalog da se isplata osiguranog iznosa u evrima izvrši prenosom na drugu domaću banku, obavezan je da banci isplatiocu dostavi instrukcije za prenos koje sadrže sledeće podatke: naziv druge domaće banke kod koje deponent ima otvoren devizni račun, naziv korespondentne banke u inostranstvu i broj IBAN-a, odnosno broj računa koji deponent ima u drugoj domaćoj banci.

• U kom roku se podnosi zahtev za isplatu osiguranog depozita i na koji način se mogu preuzeti osigurani iznosi depozita?

Deponenti imaju pravo da podnesu zahtev za isplatu osiguranog iznosa u roku od tri godine od donošenja rešenja o pokretanju stečajnog postupka nad bankom, odnosno najkasnije do 3. novembra  2029. godine. 

Fizička lica mogu novac preuzeti u gotovini ili od banke isplatioca mogu zahtevati prenos na račun.

Pravnim licima se osigurani iznos depozita može isplatiti isključivo prenosom na račun.

• Kako svoja potraživanja ostvaruju deponenti sa sredstvima većim od osiguranog iznosa i deponenti čiji depoziti nisu osigurani?

Deponent koji je u Alta banci imao sredstva veća od osiguranog iznosa od 50.000,00 evra naplaćuje iznos do 50.000,00 evra kroz isplatu osiguranog depozita, dok deo potraživanja koji prelazi taj iznos može da naplati samo u stečajnom postupku podnošenjem blagovremene prijave potraživanja.

Nadalje, deponenti čiji depoziti nisu obuhvaćeni osiguranjem, a pre svega velika pravna lica, celokupno svoje potraživanje prema Alta banci mogu da ostvare samo podnošenjem blagovremene prijave potraživanja u stečajnom postupku.

1. Prijava potraživanja u stečajnom postupku nad Alta bankom

Radi dobijanja odgovora na pitanje ko, kada i na koji način može da prijavi potraživanje u stečajnom postupku nad Alta bankom, potrebno je konsultovati odredbe Zakona o stečaju i likvidaciji banaka i društava za osiguranje (u daljem tekstu: „Zakon”), kao i odredbe Zakona o stečaju (u daljem tekstu: „ZoS”).

1. Kome i u kom roku se podnosi prijava potraživanja u stečaju nad Alta bankom?

Prijava potraživanja u stečaju nad Alta bankom se podnosi Privrednom sudu u Beogradu u pisanom obliku.

Rešenjem o pokretanju stečajnog postupka nad Alta bankom određen je rok za prijavu potraživanja od 90 dana od dana objavljivanja oglasa o otvaranju stečaja nad Alta bankom u Službenom glasniku Republike Srbije.

• Šta sve treba da sadrži prijava potraživanja?

Blagovremeno podneta prijava potraživanja nadležnom Privrednom sudu u Beogradu, mora da sadrži sledeće elemente:

1) naziv, odnosno ime i sedište odnosno prebivalište poverioca sa kontakt adresom;

2) matični broj pravnog lica, odnosno jedinstveni matični broj građana za fizička lica;

3) broj poslovnog ili tekućeg računa;

4) pravni osnov potraživanja;

5) iznos potraživanja i to posebno iznos glavnog potraživanja sa obračunom kamate;

6) stvar na kojoj je poverilac stekao razlučno pravo ukoliko se radi o obezbeđenom potraživanju i iznos njegovog potraživanja koji nije obezbeđen, ako njegovo potraživanje nije u celini obezbeđeno;

7) određeni zahtev poverioca, shodno odredbama o sadržini tužbe zakona kojim se uređuje parnični postupak.

• Koliko traje stečajni postupak i kada se može očekivati naplata potraživanja?

Zakon ne propisuje rok u kome stečajni postupak nad bankom mora biti okončan.

Zakon određuje samo rokove za utvrđivanje potraživanja, i to: Agencija za osiguranje depozita dužna je da utvrdi osnovanost i visinu prijavljenih potraživanja u roku od šest meseci od isteka roka za prijavu potraživanja, a ispitno ročište održava se najkasnije u roku od 60 dana od isteka roka od šest meseci.

Takođe, Agencija za osiguranje depozita je dužna da, u roku od 60 dana od dana nastupanja pravnih posledica pokretanja postupka stečaja, odnosno od dana preuzimanja imovine i prava stečajnog dužnika, izvrši popis imovine stečajnog dužnika i sačini početni stečajni bilans koji sadrži, po hronološkom redu, informacije o značajnim transakcijama stečajnog dužnika, koje su zaključene u periodu od šest meseci pre pokretanja postupka stečaja.

Namirenje poverilaca, zavisi od dinamike i uspešnosti unovčenja imovine banke, zbog čega stečajni postupci nad bankama znaju da traju dugo.

• Po kojem redosledu se isplaćuju potraživanja u stečaju nad bankom?

U skladu sa Zakonom, potraživanja poverilaca banke u stečaju utvrđuju se na ispitnom ročištu i isplaćuju po sledećim redovima prioriteta – isplatni redovi, i to:

1. potraživanja poverilaca preostalih nakon isplate iznosa depozita osiguranih u smislu zakona kojim se uređuje osiguranje depozita – to su potraživanja deponenata obuhvaćenih osiguranjem za deo depozita koji prelazi osigurani iznos od 50.000,00 evra. Deponenti koji nisu obuhvaćeni osiguranjem, pre svega velika pravna lica, svoja potraživanja po osnovu depozita naplaćuju u četvrtom isplatnom redu.
2. potraživanja po osnovu javnih prihoda dospela u poslednja tri meseca pre otvaranja postupka stečaja, osim doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje zaposlenih;
3. potraživanja Narodne banke Srbije, uključujući i potraživanja po osnovu kredita odobrenih banci koja nisu namirena u potpunosti zbog razlike u vrednosti sredstava obezbeđenja;
4. potraživanja poverilaca po osnovu depozita, osim depozita banaka i drugih finansijskih institucija;
5. potraživanja drugih poverilaca, osim poverilaca iz tačke. 6) i 7);
6. potraživanja poverilaca po osnovu subordiniranih obaveza banke;
7. potraživanje poverilaca koji su i akcionari banke, izuzev potraživanja po osnovu osnivačkog kapitala koje se namiruje iz viška deobne mase u skladu sa zakonom kojim se uređuje stečaj privrednih društava.

1. Otplata kredita u Alta banci nakon pokrenutog stečaja

Pokretanje stečajnog postupka ne oslobađa dužnike banke obaveze da izmire svoja dugovanja, pa su tako korisnici kredita dužni da nastave sa izmirivanjem obaveza u skladu sa uslovima iz ugovora o kreditu zaključenih sa Alta bankom.

U saopštenju Agencije za osiguranje depozita od dana 6. novembra 2026. godine se navodi da se pozivaju svi dužnici da svoje dospele obaveze prema Alta banci izmire uplatom na dinarski račun kod NBS koji je naveden u saopštenju.

• Sef i hartije od vrednosti u Alta banci

Za razliku od novčanih depozita, stvari koje se nalaze u sefu, kao i hartije od vrednosti koje banka čuva za račun klijenta, nisu obuhvaćene osiguranjem depozita. Ova imovina pripada klijentu, a ne banci, pa ne ulazi u stečajnu masu i ne služi za namirenje poverilaca Alta banke.

Zbog toga klijent u odnosu na nju nema položaj stečajnog poverioca koji prijavljuje potraživanje, već položaj izlučnog poverioca, koji od Alta banke u stečaju zahteva izlučenje svoje imovine.

Način i vreme otvaranja sefova određuje stečajni upravnik, pa informacije treba pratiti preko Agencije za osiguranje depozita koja obavlja funkciju stečajnog upravnika.

• Završne odredbe

Stečaj Alta banke otvorio je niz pitanja za njene klijente, od naplate depozita i ostvarivanja prava po osnovu hartija od vrednosti do izmirenja obaveza po osnovu kredita. Od posebne je važnosti da klijenti blagovremeno preduzmu potrebne radnje radi zaštite i ostvarivanja svojih prava u stečajnom postupku, a naročito da deponenti čija sredstva nisu u celosti ili uopšte obuhvaćena osiguranjem depozita blagovremeno i uredno podnesu prijavu potraživanja.

Stečajno pravo predstavlja jednu od značajnih oblasti privrednog prava i važan segment pravne prakse advokatske kancelarije Milošević.

Naši advokati imaju višegodišnje iskustvo u zastupanju poverilaca i dužnika u stečajnim postupcima, pružajući pravnu pomoć klijentima u svim fazama stečajnog postupka.

Za sva dodatna pitanja u vezi sa zaštitom i ostvarivanjem vaših prava u stečajnom postupku, slobodno nas kontaktirajte.